Search the resting place of Polish airmen

The database contains 6824 names of Polish airmen buried in military cemeteries around the world..

How do I search?
Please enter the name in the box below. It is not necessary to mention all the names of airmen.If you enter first three letters the application will prompt you the names of airmen. To access the details select the airmen by clicking the mouse on the selected option menu.

Searching for burial sites by name:

Stanisław
Skalski



Updated: 2011-12-30
Official Number
76710

Rank
polski: generał brygady pil.
brytyjski: W/Cdr

Date of birth
1915-11-27

Date of death
2004-11-12

Cemetery
Grave
Kwatera: A 29 Rząd: TUJE Grób: 3
Photo of grave

Country
Polska

Period
The post war period

Source
Zdjęcie: E.Wysocki    
    
Biogram:    
Urodził się 27 listopada 1915 r. w Kodymie na Ukrainie jako syn Szymona i Józefy z domu Biernat. Jako dziecko mieszkał kolejno w pobliżu Charkowa, w Zbarażu i w Dubnie. W tymże mieście uczęszczał do szkoły powszechnej, a w 1933 r. uzyskał maturę w Gimnazjum Realnym im. Szymona Konarskiego. Po niej rozpoczął studia w Szkole Nauk Politycznych w Warszawie (jego podanie o przyjęcie do Szkoły Podchorążych Rezerwy Lotnictwa odrzucono, gdyż w momencie jego składania nie był pełnoletni). W 1934 r. w Polichnie w Górach Świętokrzyskich uzyskał kategorie szybowcową "A" i "B", a na wiosnę 1935 r. odbył kurs pilotażu samolotów w Łucku, w ramach Przysposobienia Wojskowego Lotniczego. Po ukończeniu pierwszego roku przerwał studia, by rozpocząć służbę wojskową. 27 września 1935 r. rozpoczął szkolenie unitarne w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, a na początku stycznia 1936 r. rozpoczął szkolenie w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. 15 października 1938 r. promowany został na stopień podporucznika.     
Skalski przydzielony został do 142 Eskadry Myśliwskiej 4 Pułku Lotniczego w Toruniu. 1 września 1939 r. brał udział w zestrzeleniu rozpoznawczego Hs 126 (oficjalnie zwycięstwo podzielono między por. M. Pisarka i kpr. B. Mielczyńskiego). Zestrzelony Niemiec kapotując wylądował na zaoranym polu. Skalski wylądował w pobliżu i wziął do niewoli załogę (pilot Oblt. F. Wimmer i obserwator Oblt. S. von Heymann z 3.(H)/21). Opatrzył rannych lotników i przekazał ich do wezwanej sanitarki. 2 września zgłosił zestrzelenie dwóch Do 17 ? były to maszyny z II./KG 3, który jeden rozbił się w rejonie Unisławia. 3 września wspólnie z kpr. Z. Kleinem, pchor. K. Pniakiem i ppor. P. Zenkerem zestrzelił Hs 126 z 3.(H)/21, a następnie - już samodzielnie - zestrzelił kolejnego Henschla z 3.(H)/21. 4 września wraz z kpt. M. Leśniewskim i pchor. K. Pniakiem uszkodził Do 17. W kolejnym tego dnia locie Skalski zgłosił zestrzelenie Ju 87 z III./StG 2. Loty bojowe wykonywał praktycznie do końca kampanii wrześniowej (m. in. 16 września ostrzeliwał niemiecką kawalerię). 18 września 1939 r. z rzutem kołowym III/4 DM ewakuował się do Rumunii, przekraczając granicę w Śniatyniu.     
Skalski uniknął internowania w Rumunii. W porcie Balcik wsiadł na grecki statek "St. Nicolaus", którym dopłynął do Bejrutu, a stamtąd wyruszył dalej do Marsylii. Do Francji przybył 30 października 1939 r. Początkowo trafił do koszar w Salon, potem przewieziony został do Lyonu. 27 stycznia 1940 r. odpłynął do Wielkiej Brytanii, gdzie otrzymał numer służbowy 76710. Przebywał w polskim obozie dla lotników w Eastchurch, następnie skierowany został do 6 OTU w Sutton Bridge. Po przeszkoleniu myśliwskim 3 sierpnia 1940 r. został przydzielony do 302 "Poznańskiego" Dywizjonu Myśliwskiego, jednak został stamtąd odwołany do polskiej bazy lotniczej w Blackpool. 12 sierpnia 1940 r. otrzymał kolejny przydział ? tym razem do 501 Dywizjonu Myśliwskiego RAF. 30 sierpnia nad Dungeness zestrzelił na pewno jednego He 111 i uszkodził drugiego. 31 sierpnia zniszczył jednego Me 109 nad Gravesend, a 2 września nad północnym Kentem dwa samoloty tego typu. 5 września wystartował przeciwko wyprawie bombowej. Nad Canterbury został zestrzelony przez Me 109 i jego samolot stanął w płomieniach. Ranny w prawe udo pilot ratował się skokiem ze spadochronem. Po rekonwalescencji powrócił do 501 DM. 8 listopada 1940 r. po walce w rejonie Sevenoaks na jego koncie zapisano dwa dzielone z dwoma innymi lotnikami zwycięstwa nad Me 109.     
25 lutego 1941 r. Skalski został przeniesiony do 306 "Toruńskiego" DM, gdzie początkowo pełnił funkcję oficera w naziemnym stanowisku naprowadzania (ops room), potem jako zwykły pilot. 25 kwietnia 1941 r. wraz z mjr. Tadeuszem Rolskim otrzymał rozkaz zestrzelenia angielskiego balonu zaporowego, który zerwał się z uwięzi. Latem 1941 r. zestrzelił nad Francją kolejne Me 109: 24 lipca (operacja Circus 61) i 19 sierpnia (Circus 81), 21 sierpnia (Circus 84) zgłosił zestrzelenie prawdopodobne, zaś 17 września zestrzelił dwa (Circus 95). W tym czasie został dowódcą eskadry (15 sierpnia) i awansowany został do stopnia kapitana (1 września).     
3 marca 1942 r., Skalski odszedł do 316 "Warszawskiego" DM, gdzie objął dowództwo eskadry "B". 10 kwietnia 1942 r. podczas operacji Rodeo, w rejonie Boulogne zestrzelił na pewno Fw 190, 25 kwietnia w rejonie Le Havre uszkodził Me 109 (Ramrod 27), zaś 3 maja meldował prawdopodobne zestrzelenie Focke-Wulfa w okolicy Calais (Circus 145). Wcześniej, bo już 30 kwietnia 1942 r. wyznaczony został na następcę poległego dowódcy 317 "Wileńskiego" DM, kpt. P. Ozyry, jednak funkcję tę zaczął pełnić od 5 maja. Dywizjonem dowodził do 8 listopada 1942 r., po czym przeniesiony został do 58 OTU w Grangemouth na stanowisko instruktora.     
Zgłosił swą kandydaturę do wyjazdu do Afryki i został zakwalifikowany na dowódcę zespołu. Podczas służby w PFT zgłosił zestrzelenie dwóch Me 109 (2 i 4 kwietnia) i jednego Ju 88 (28 marca) oraz uszkodzenie Me 109 (6 maja).     
Po rozwiązaniu PFT Skalski trafił do 601 DM, obejmując jego dowództwo (był to jeden z trzech przypadków dowodzenia przez Polaka angielskim dywizjonem). Latając początkowo z lotniska Luqa na Malcie, a potem z Sycylii, Skalski brał udział w inwazji Włoch. 1 września 1943 r. awansowany do stopnia majora. 20 października 1943 r. zdał dowództwo 601 DM i powrócił do Anglii.     
Po urlopie 12 grudnia 1943 r. objął dowództwo 131 Skrzydła Myśliwskiego (wówczas dywizjony 302, 308 i 317). 6 kwietnia 1944 r. przeniesiony został na dowódcę 133 Skrzydła Myśliwskiego (polskie dywizjony 306, 315 i angielski 129 DM), które latało wówczas na Mustangach III. 24 czerwca 1944 r. podczas operacji Armed Recco zniszczył dwa Me 109 w walce nad Tilliers. 2 sierpnia 1944 r. przekazał dowództwo skrzydła mjr. Janowi Zumbachowi, a sam udał się na szkolenie dla oficerów sztabowych w US Army Command and General Staff Office w Fort Leavenworth w Stanach Zjednoczonych (kurs trwał od 6 października 1944 r. do 20 stycznia 1945 r.). Po powrocie do Anglii od lutego 1945 r. Skalski był oficerem operacyjnym w 11 Grupie Myśliwskiej (powierzenie mu tego niezwykle odpowiedzialnego stanowiska świadczyło o tym, jak dużym respektem darzyli go Anglicy), a od 1 lutego 1946 r. - oficerem operacyjnym w dowództwie BAFO (Brytyjskich Okupacyjnych Siłach Powietrznych) w Niemczech. W grudniu 1946 r. wstąpił do Polish Resettlement Corps, zaś w czerwcu 1947 r. powrócił do Polski (statkiem z Edynburga do Gdańska).     
Stanisław Skalski zakończył swą służbę w Polskich Siłach Powietrznych jako major i angielski Wing Commander. Odznaczony był Złotym Krzyżem Virtuti Militari (nr 32), Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari (nr 8996), czterokrotnie Krzyżem Walecznych oraz orderami brytyjskimi - Distinguished Service Order i trzykrotnie Distinguished Flying Cross (jako jedyny Polak). Wg "listy Bajana" zestrzelił samodzielnie 18, a wspólnie z innymi pilotami trzy samoloty i był najskuteczniejszym polskim myśliwcem.     
W Polsce Skalski został przyjęty do Ludowego Lotnictwa Polskiego i 24 czerwca 1947 r. został mianowany inspektorem techniki pilotażu w Wydziale Wyszkolenia Bojowego Dowództwa Wojsk Lotniczych. Prędko jednak spotkały go, podobnie jak i innych oficerów Polskich Sił Powietrznych, represje ze strony komunistycznych władz. 4 czerwca 1948 r. został zatrzymany w Warszawie. Przewieziony został do siedziby Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, a następnie do więzienia mokotowskiego. Okrutnie torturowanego Skalskiego zmuszano do podpisania samooskarżenia o szpiegostwo na rzecz wywiadu anglo-amerykańskiego. 7 kwietnia 1950 r. Skalski na podstawie sfałszowanych dowodów został skazany na karę śmierci, utratę praw publicznych oraz przepadek całego mienia na rzecz państwa. Wyroku śmierci jednak nie wykonano, a Skalski oczekiwał w więzieniu. W tym to czasie, w ciągu trzech tygodni, napisał swą jedyną książkę "Czarne krzyże nad Polską" (wspomnienia z września 1939 r.). 7 kwietnia 1951 r. po złożeniu przez jego matkę prośby o ułaskawienie, karę śmierci zamieniono na dożywocie. Skalski siedział w więzieniach w Rawiczu i Wronkach (od grudnia 1953 r.). Dopiero po odwilży został zrehabilitowny, a wyrok unieważniono decyzją Zgromadzenie Sędziów Najwyższego Sądu Wojskowego z 11 kwietnia 1956 r.     
Po wypuszczeniu na wolność Skalski otrzymał ofertę służby w lotnictwie, jednakże odmówił. Został w stopniu majora przeniesiony do rezerwy, zaś okres spędzony w więzieniu zaliczono mu jako służbę wojskową. W listopadzie 1956 r. został jednak wraz z wieloma byłymi oficerami Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie powołany do wojska. Aż do zakończenia służby w maju 1968 r. Skalski pracował kolejno jako kierownik sekcji historycznej Oddziału Naukowo-Badawczego, inspektor techniki pilotażu (w związku z czym został przeszkolony na odrzutowcach), inspektor szkolenia bojowego Oddziału Inspekcji, szef wydziału tłumaczy Oddziału Wydawniczo-Historycznego, szef wydziału tłumaczy Oddziału Wydawniczego Biura Organizacji Studiów, starszy pracownik szefa wydziału studiów Oddziału Studiów i Wydawnictw oraz starszy pracownik szefa Oddziału Operacyjno-Rozpoznawczego. W latach 1968-1970 był sekretarzem generalnym Aeroklubu PRL, a w latach 1970-1972 wiceprezesem Aeroklubu.     
W kwietniu 1972 r. odszedł na emeryturę. W 1988 r. został awansowany do stopnia generała brygady. Po upadku komunizmu chciał zająć się polityką i dwukrotnie kandydował do sejmu: w 1991 r. z listy Chrześcijańskiej Demokracji i w 1993 r. z listy Samoobrony, jednakże nie otrzymał mandatu poselskiego. Od 25 do 31 marca 1990 r. przebywał w Niemczech, gdzie spotkał się z F. Wimmerem (pilotem Henschla, któremu w 1939 r. udzielił pomocy) i bratem-bliźniakiem drugiego członka załogi (S. von Heynemann zmarł w 1988 r.), Joachimem. Niemcy gorąco podziękowali Skalskiemu za udzieloną wówczas pomoc i prawdopodobne uratowanie życia, potem zaś nastąpiło opowiadanie nawzajem wojennych losów. O tym spotkaniu po latach szeroko rozpisywały się niemieckie gazety.     
Ostatnie miesiące życia Stanisław Skalski spędzał w prywatnym domu opieki. W związku z pogarszającym się stanem zdrowia przewieziony został do szpitala wojskowego w Warszawie, gdzie zmarł 12 listopada 2004 r. Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim.     
    
    
Cyrk Skalskiego. Przyczynek do monografi, G.Sojda, G.Śliżewski. Warszawa 2009
Gallery
Fotka Fotka Fotka Fotka Fotka Fotka Fotka Fotka Fotka Fotka