Search the resting place of Polish airmen

The database contains 7460 names of Polish airmen buried in military cemeteries around the world..

How do I search?
Please enter the name in the box below. It is not necessary to mention all the names of airmen.If you enter first three letters the application will prompt you the names of airmen. To access the details select the airmen by clicking the mouse on the selected option menu.

Searching for burial sites by name:

Bolesław
Waś



Lista Krzystka Updated: 2014-08-05
Official Number
782437

Rank
polski: majst.mech./317 DM/
brytyjski: Cpl

Date of birth
1914-07-27

Date of death
1993-09-17

Cemetery
mapa
Raszyn ul. Centralna Cmentarz Parafialny
Wsp. 52.146659, 20.905683

Grave
sektor B12
Photo of grave

Country
Polska

Period
The post war period

Source
"Polskie Siły Powietrzne..." T.J. i Anna Krzystek    
Informacja i zdjęcia: CATL Raszyn/ofiarodawca Irena Mostowska-Waś, raszyn.archiwa.org/ via Łukasz Żywulski     
    
Pamiątka rodzinna? Od dawna przechowywałam różne drobiazgi "na pamiątkę". Szczególnie ważne były te stare, pamiętające czasy sprzed drugiej wojny światowej, a może jeszcze starsze. Były też fotografie, a wśród nich ta bardzo zniszczona mego teścia - Bolesława Wasia, zmarłego w 1993 r. - zdjęcie z kursu techników samolotowych w 1938 r. Były też fotografie z pobytu w Anglii w polskich dywizjonach w czasie drugiej wojny światowej...     
Pewnego dnia, szukając czegoś w piwnicy, znalazłam negatywy z tych czasów. Potem szperając dalej, trafiłam na dokumenty świadczące o pobycie taty Bolesława w Wojsku Polskim na Zachodzie. Na małym świstku papieru był też spisany życiorys wojenny: "Do wojska wstąpiłem w 1935 roku - 1-szy PL., w tymże samym roku ukończyłem kurs rekrucki. W marcu 1936 r. ukończyłem kurs obsł. samol. Przydział do 114 esk. myśl. jako pom. mech. samol. W 1937 r. ukończyłem szkołę podof w 1-szym P.L. Awans na st. szer. 1937 w grudniu awans na kpr. 1938 w październiku ukończyłem szkołę mech. samol. dla podf ndt. w Bydgoszczy. Przydział do 112 esk. myśl. jako brygadzista. 1939 - przydział do 211 esk. bomb. jako mech. brygadzista. Granicę polsko-węgierską przekroczyłem 21 IX 1939. 24 X 1939 przybyłem do Francji. Przez pewien czas obsługiwałem maszyny w esk. trening. (po egzaminie). Następnie przydział do patrolu myśl. kpt. Kowalczyka i wyjazd do La Rochelle. Do Anglji przybyłem 22 VI 1940. W grudniu 1940 r. ukończyłem kurs silnikowy w Blackpool jako Fitter II E. 4-go stycznia 1941 r. przydział do 300 dyonu bomb, na stanowisko Fitt. II E do maintenance. 16.8.41 awans na cpl. W lipcu na plut. W lutym 1943 wyjazd na kurs Fitt. I do Halton. W sierpniu przydział do 317 esk. myśl. na stanowisko brygadzisty siln. W październiku przydział do 309 dyonu na stanowisko brygadzisty."     
Z zachowanych dokumentów wynika też, że otrzymał w Anglii odznaczenia: Defence Medal i War Medal oraz odznaczenia polskie - trzykrotnie medal lotniczy. Zanim jednak było wiadomo, gdzie go losy wojny zaniosły, rodzina go już opłakała. Otrzymała bowiem wiadomość od Niemców, że zginął w Katyniu. O tym, że żyje, zaczęto myśleć dopiero pod koniec wojny, ponieważ zaczęły docierać do matki paczki z Czerwonego Krzyża. Po jego powrocie okazało się, że przy przekraczaniu granicy polskiej zgubił walizkę, w której przechowywał dokumenty. Przypuszczano więc, że ktoś inny posłużył się nimi, a potem zginął zamordowany w Katyniu...     
Zagadka tej pomyłki wyjaśniła się dopiero w styczniu 2005 roku. Mój znajomy przekazał mi wiadomość, którą znalazł w książce pod redakcją Marka Tarczyńskiego pt. Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, że na str. 761 był zapis odnoszący się do zamordowanego w Katyniu Bolesława Wasia, prawdopodobnie ze względu na zbieżność nazwisk uznanego za mego teścia. Zapis w księdze dotyczy porucznika rezerwy Bolesława Wasia, urodzonego 1894 r. w Kobyłce koło Warszawy, zaś teść mój był urodzony w 1914 r. w Witoszynie w województwie lubelskim. Po powrocie z Anglii mój teść, jak wielu ludzi "stamtąd", miał problemy. Niewiele o tym mówił. Rzadko też wspominał czasy wojny. Były to opowieści zakazane, a jego życiorys wyglądał następująco (cytuję za "Wiadomościami Instytutu Lotnictwa", 1973): "Ob. Bolesław Waś pracę zawodową rozpoczął w 1932 r. w charakterze mechanika samolotowego. W Lot zatrudniony od 1949 roku pracuje przy obsłudze wszystkich typów sprzętu lotniczego. Wyróżniał się nie tylko w pracy zawodowej lecz i społecznej [...] Od 1969 r. pełni funkcję przewodniczącego Rady Zakładowej przy Instytucie Lotnictwa, wykazując aktywną postawę i pełne zaangażowanie w pracy". Wszystko się zgadza, tyle tylko, że nie wiadomo, gdzie był i co robił w czasie drugiej wojny światowej!     
Kiedy go poznałam w 1981 r. był już na emeryturze. Ale był to też czas, kiedy można było już mówić o czasach wojny. Wtedy otrzymał nawet (w październiku 1982 r.) medal za udział w drugiej wojnie światowej. Wcześniej otrzymał Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi (w 1959 i 1972 r.) i ten najważniejszy - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978 r.). Były też inne medale. Nie będę ich wymieniać, chociaż jeden z nich zasługuje na to za swoją "inność", a mianowicie: "Medal pamiątkowy Instytutu Lotnictwa ?Interkosmos? - 1978 r:" nadany "w uznaniu wkładu pracy w realizację zadań Instytutu Lotnictwa w zakresie budowy urządzeń satelitarnych do programu ?Interkosmos?". Pierwszy egzemplarz tego medalu znalazł się na pokładzie statku kosmicznego "Sojuz 32" i na stacji orbitalnej "Salut-6". Jeden człowiek - dwa życiorysy. Poświadczają je pamiątki odnalezione przeze mnie w piwnicy.     
    
Irena Mostowska-Waś, "Do broni"    
    
Bolesław Waś urodził się w Witoszynie w rodzinie Konstantego i Karoliny Wasiów (W. Grudniak).
Gallery
Fotka Fotka Fotka Fotka Fotka Fotka Fotka